Historia gdańskiego żużla

Początki

Początków sportu żużlowego na pomorzu można doszukiwać się już w 1947 roku. Wtedy to, w pierwotnych Indywidualnych Mistrzostwach Polski ścigali się reprezentanci aż trzech nadmorskich klubów. Zawodnikiem, który startował z gdańskiego klubu GKS był Zbigniew Szymański.

Jednak już rok później, zawodnicy z Gdańska startowali pod nazwą GKM. W 1948 roku odbyły się pierwsze rozgrywki, które miały dopasować drużyny do poszczególnych lig. GKM zajął wtedy wysokie miejsce w tabeli i jeszcze w tym samym roku wystartował w Drużynowych Mistrzostwach Polski w pierwszej lidze. Jednak drużyna nie nacieszyła się długo najwyższym szczeblem rozgrywkowym. Po pierwszym sezonie zaliczyli spadek do drugiej ligi, zajmując czwarte miejsce w rozgrywkach barażowych.

Rok później w lidze pojawił się Związkowiec Gdańsk, który jeździł w lidze do 1950 r.

Powrót 

Żużel w formie ligowej wrócił do Gdańska dopiero w 1957 roku z inicjatywy majora Edmunda Szpondera, późniejszego kierownika drużyny. Przez trzy lata startowali w trzeciej lidze.

W 1960 roku sekcja żużlowa Legia Warszawa została przeniesiona do Gdańska. Dzięki tej fuzji drużyna zajęła miejsce warszawskiego klubu w pierwszej lidze i już w pierwszym sezonie sięgneli po srebro.

Jednak już w kolejnym sezonie utrzymanie się na najwyższym szczeblu rozgrywkowym nie było takie proste dla gdańskich żużlowców. Pozostanie w pierwszej lidze musieli wywalczyć sobie podczas meczów barażowych.

1962 rok to początek “Wybrzeża”, to wtedy selekcja żużlowa Legii została wcielona do GKS. Warto zaznaczyć, że w tamtych latach żużel cieszył się ogromną popularnością w Gdańsku. Na mecze przychodziło nawet po 10 tysięcy kibiców.

W 1965 roku gdańscy żużlowcy po raz kolejny zdobyli medal w Drużynowych Mistrzostwach Polski. Tym razem był on za trzecie miejsce w tabeli, a dwa lata później wywalczyli srebrny medal.

W 1970 roku kondycja żużlowców Wybrzeża spadła, walczyli wtedy w barażach o utrzymanie się w pierwszej lidze i tym razem im się udało. Jednak rok później nie mieli tyle szczęścia i spadli do drugiej ligi, w której spędzili trzy lata, dwukrotnie biorąc udział w barażach o awans. Dopiero w 1975 roku ponownie jeździli w pierwszej lidzie. Na najwyższym szczeblu rozgrywkowym spędzili kolejne piętnaście lat, dwukrotnie zdobywając srebrny medal (1978 i 1985). Jednak w 1989 roku zdobyli dziewiąte miejsce w tabeli i spadli poziom niżej.

Kolejne lata były przeplatanką spadków i awansów. Lata 1990 i 1991 spędzili w drugiej lidze, a rok 1992 w pierwszej lidze i ponownie spadli na niższy szczebel ligowy, na którym w 1993 roku udało im się awansować ponownie do pierwszej ligi. Następnie w 1994 i 1995 roku ponownie jeździli w I lidze, a potem trzy lata w drugiej. W 1999 roku, kiedy to ponownie byli na najwyższym szczeblu rozgrywkowym, drużynie udało się zdobyć brązowy medal. Rok później ponownie zaliczyli spadek, jednak tym razem do I ligi, gdyż nazewnictwo ligowe w roku 2000 uległo zmianie. Drużyna z Gdańska walczyła więc w 2001 roku o awans do Ekstraligi, co z resztą im się udało.

Lata 2002 i 2003 były dla gdańskiej drużyny walką o pozostanie na najwyższym szczeblu rozgrywkowym. W 2003 przegrali baraże i ponownie wylądowali w pierwszej lidze.

Współcześnie

W 2005 roku GKS zawiesił swoją działalność, a sekcję żużlową czekały zmiany. Został powołany nowy zarząd i nowy sponsor, a klub w 2006 roku wystartował w drugiej lidze, czyli na najniższym szczeblu rozgrywkowym. W tym samym roku udało się drużynie awansować do pierwszej ligi, a dwa lata później do Ekstraligi. 

Nie powalczyli tam długo, gdyż już po pierwszym sezonie spadli do pierwszej ligi, w której ponownie spędzili dwa lata i awansowali.

W 2014 roku klub mimo walki w Ekstralidze stracił po sezonie licencję i od 2015 ponownie jeździli na najniższym szczeblu rozgrywkowym. Jednak tego samego roku awansowali do pierwszej ligi, w której utrzymali się do 2023 roku. W sezonie 2024 nadal są na tym samym poziomie rozgrywkowym, znów zmiany nazewnictwa ligowego, które panują od tego roku sprawiły, że drużyna z Gdańska nie jeździ już w pierwszej lidze, a Metalkas II Ekstralidze.

W tym sezonie po pięciu kolejkach Wybrzeże Gdańsk ma na swoim koncie jedynie jeden remis z Poznaniem i zero zwycięstw na swoim koncie. W tę sobotę czeka ich starcie z łódzkim Orłem, który również nie ma za sobą żadnego zwycięstwa w tym sezonie.

(Patrycja Pąśko)

 FOT: www.wybrzezegdansk.pl

Źródła: https://www.wybrzezegdansk.pl/do-1961

https://www.wybrzezegdansk.pl/index.php/poczatki-zuzla-na-pomorzu#:~:text=W%201959%20po%20raz%20ostatni,i%20jej%20spadkobiercy%20(Wybrze%C5%BCe).